A NULIDADE DA “CLÁUSULA SUELO”, NO AIRE PARA PYMES E AUTÓNOMOS


vivendaaxudasO Tribunal de Xustiza da UE decretou que a banca debe devolver o 100% do cobrado de máis pola utilización de cláusulas chan. Europa contradi así o criterio do Tribunal Supremo español, quen invalidara ditas cláusulas e obrigado á banca a pagar, aínda que só o cobrado de máis a partir de 2013. Coa decisión do Tribunal europeo, a banca terá que devolver o 100% do cobrado de máis cunha retroactividade total.

Con todo, as pymes e autónomos poden quedar fóra desta sentenza, dependendo de si son considerados ou non como consumidores. “É unha sentenza que afecta aos consumidores, e hai que saber de que se fala cando se trata de deslindar o concepto de ‘consumidor’`”. Aquí está a clave, segundo Magdalena Rico, avogada especializada en cláusula chan. “O límite estará nos supostos en que se realicen estas actividades con regularidad (comprar para inmediatamente revender inmuebles, acciones etc.), pois de realizar varias desas operacións asiduamente nun periodo curto de tempo podería considerarse que realiza unha actividade empresarial ou profesional”.

É dicir, os tribunais sosteñen que si se realiza unha actividade de lucro de forma repetida nun curto espazo de tempo, a nulidad da cláusula chan está no aire. Dito doutro xeito, si considérase que estamos ante unha hipoteca asinada por un profesional que pretendía facer negocio con devandito inmueble, entón a invalidez non está asegurada, e os bancos non estarán obrigados a devolver ditas cantidades.

Aínda así, Rico aclara, “o ánimo de lucro non é un requisito que exclúa da protección das normas específicas aos consumidores, sempre que a actividade non resulte habitual ou forme parte da súa profesión ou oficio”.

A habitualidade como clave

A clave para saber si o banco debe devolver o diñeiro a un profesional é que o tribunal en cuestión estableza si, efectivamente, estamos ante un consumidor ou si, pola contra, a compra realizábase de forma profesional. Rico recorda unha sentenza na que ela mesma foi letrada defensora para aclaralo. En sentenza da Audiencia Provincial de Jaén, con data do 17 de febreiro de 2016, estímase a nulidad da cláusula chan, malia que se recoñecía que a persoa en cuestión habíase hipotecado nun local que comprou como investimento.

Ao non detectarse unha compra con carácter profesional, si se declara nula a cláusula e terase que devolver o diñeiro. Cuestión que non ocorrería no caso de tratarse dunha compra con carácter profesional.

“Si esta actividade non forma parte do conxunto das actividades comerciais ou empresariais de quen o realiza, este poderá seguir sendo considerado como consumidor con arranxo á normativa vigente, conclúe Rico.

Proceso xudicial

En calquera caso, para reclamar a nulidad será necesario iniciar unha acción xudicial, na que se solicite a recuperación das cantidades supuestamente pagadas de máis. Durante este proceso deberase demostrar que a pyme ou o autónomo en cuestión actuaban como consumidores. “Sempre que se consideren consumidores, aplicaráselle a doutrina da retroactividad absoluta, pero é bastante difícil que se lle teña como consumidor a unha Pyme, e relativamente difícil que se lle teña como consumidor a un autónomo. Hai que estudar o caso concreto.”

Advertisement