O FMI e o IVE


descargaGran parte dos servizos con tipos reducidos son os vinculados ao turismo, sector con bo comportamento ata na crise, o tipo efectivo do imposto variou desde un 12,68% en 2011 a un 15,53% en 2015, segundo datos da Axencia Tributaria

Tal e como sinalaron ampliamente os medios de comunicación, a declaración final da misión do FMI de 2016 recomendou, de novo –xa o fixo en 2012, 2014 e 2015–, subidas de IVE no noso país. En concreto, e como vén sendo tamén xa unha tradición nestes informes do organismo internacional, aconséllanse subidas naqueles bens e servizos gravados a tipos reducidos. Todo iso cunha dobre finalidade. Dun lado, favorecer a consolidación fiscal, aproximando a recaudación por este imposto á media europea. Doutro lado, desprazar a carga tributaria desde os impostos directos cara aos indirectos, supuestamente máis favorables ao crecemento económico.

Creo que á hora de analizar a oportunidade de dita recomendación é necesario, en primeiro lugar, facer un pouco de historia. Esta última móstranos –e todos o sabemos– que o noso país xa fixo un esforzo considerable en mellóraa da recaudación por IVE, en forma de subidas de tipos e de alteración da cesta de produtos gravados de forma reducida. De feito, o tipo efectivo do imposto variou desde un 12,68% en 2011 a un 15,53% en 2015, segundo datos da Axencia Tributaria. É certo que si comparamos o conxunto da tributación sobre o consumo –IVE máis impostos especiais, fundamentalmente–, España atópase aínda por baixo da media europea. Pero non o é menos que as cifras ofrecidas pola Comisión tamén reflicten o esforzo realizado. Así, tomando o mesmo periodo, o denominado tipo implícito sobre o consumo, variou desde o 13,2% en 2011 ata o 15,2% en 2014 (non hai datos de 2015). Xa que logo, os esforzos reclamados polo FMI realizáronse xa en boa medida.

A pregunta é, entón, debemos continuar esta tendencia en 2017? Ante todo, debe sinalarse que xa se aprobou un novo esforzo dirixido á imposición sobre o consumo, aínda que moi localizada. Refírome á subida dos impostos que gravan alcohol, tabaco e a creación do que recae sobre as bebidas azucaradas. Ir máis aló, pola vía de cambios normativos, non é convinte. En primeiro lugar, por razóns vinculadas ao crecemento económico. Debe terse en conta que o IVE –tamén os impostos especiais– trasládanse de forma case inmediata aos prezos, o que pode provocar un efecto negativo sobre a demanda e, por iso, sobre devandito crecemento. Non parece que estando nunha época na que pretendemos apontoar mellóraa da economía, resulte oportuno introducir medidas que desincentiven a demanda.

En segundo lugar, si temos en conta, ademais, que boa parte dos servizos suxeitos a tipos reducidos son os vinculados á industria do turismo, a conclusión refórzase. Trátase dun sector que experimentou un bo comportamento ata nos peores anos da crise e que xera un importante nivel de emprego. Unha subida do IVE traduciríase en incremento de prezos e, xa que logo, en perdas de competitividad no escenario internacional. Creo que non nolo podemos permitir.

“Si existe marxe de mellora para a recaudación de IVE pola vía da loita contra a fraude”

Finalmente e non menos importante, tampouco parece razoable desde unha perspectiva social. Unha vez desechados os servizos relacionados co turismo, o resto de produtos gravados a tipos reducidos son aqueles que conforman a cesta básica da compra, isto é, os alimentos sen procesar. E, como sabemos, estes produtos son os que teñen un maior peso porcentual na cesta da compra das familias con menos recursos. Xa que logo, o incremento dos seus prezos por obra dunha reclasificación de produtos no IVE tería un efecto redistributivo moi negativo, que incidiría en cidadáns xa moi castigados polos efectos de tan longa recesión.

Si existe marxe de mellora para a recaudación de IVE pola vía da loita contra a fraude. Neste sentido, acaba de aprobarse o fornezo inmediato de información, que proporcionará maiores e mellores datos á Axencia Tributaria dun bo número de empresas, en tempo case real. Pero tamén hai que saber que este tipo de medidas non son máxicas nin dan froitos de xeito inmediato.

En definitiva e con todo o respecto ao FMI, creo, polas razóns expostas, que España non necesita nin debe aprobar novas subidas de IVE, en tanto non se consolide a recuperación económica e as familias poidan recuperarse dos efectos da crise económica. Pensar o contrario é apegarse ao dogma sen coñecer o noso país.

Advertisements