Devolución do Imposto sobre as Vendas Minoristas de Determinados Hidrocarburos (“céntimo sanitario”)


centimo

A Axencia Tributaria deseñou un modelo normalizado de solicitude, de utilización voluntaria para os que tivesen soportado a repercusión do imposto e desexen solicitar a devolución do imposto soportado. Este modelo normalizado está dispoñible para a súa presentación a través da Sede electrónica da Axencia Tributaria. O modelo acompáñase de instrucións e dunha listaxe de preguntas frecuentes.

Preguntas frecuentes

1. Que é o Imposto sobre as Vendas Minoristas de Determinados Hidrocarburos?

O Imposto sobre as Vendas Minoristas de Determinados Hidrocarburos (IVMDH) foi un imposto vixente no noso ordenamento entre o 1 de xaneiro de 2002 e o 31 de decembro de 2012 que gravaba, en fase única, as vendas minoristas de determinados hidrocarburos (basicamente as gasolinas, o gasóleo, o fuelóleo e o queroseno non utilizado como combustible de calefacción). Constaba dun tipo de gravame estatal (común en todo o ámbito territorial de aplicación do imposto) e dun tipo de gravame autonómico facultativo. Ao longo da vida do imposto, 13 Comunidades Autónomas aprobaron tipos autonómicos.

O IVMDH foi regulado pola Lei 24/2001, de 27 de decembro, de medidas fiscais, administrativas e da orde social (artigo 9). A Orde HAC/1554/2002, do 17 de xuño, aprobou a súa normativa de xestión.

2. Esixíase este imposto en todas as Comunidades Autónomas?

Salvo en Canarias, Ceuta e Melilla, o IVMDH era un imposto esixible en todo o territorio español (artigo 9.Dos.1 Lei 24/2001). Nas Comunidades Autónomas onde non se aprobara un tipo de gravame autonómico, aplicábase o tipo estatal. Nas Comunidades Autónomas que aprobaran un tipo de gravame autonómico, o tipo de gravame aplicable a cada produto gravado formábase mediante a suma dos tipos estatal e autonómico.

Na seguinte ligazón móstranse os tipos do IVMDH en vigor durante os últimos catro anos de vixencia do imposto:
Evolución dos tipos impositivos, estatal e autonómicos, do IVMDH, dende 2009 ata 2012

3. Que Administracións xestionaron este imposto?

A pesar de que o IVMDH era un imposto de cuxa xestión estaba previsto que se fixesen cargo as Comunidades Autónomas por delegación do Estado (artigo 46.1 Lei 21/2001, do 27 de decembro, pola que se regulan as medidas fiscais e administrativas do novo sistema de financiamento das Comunidades Autónomas de réxime común e Cidades con Estatuto de autonomía), en cada unha das Leis de cesión de tributos ás devanditas comunidades previuse que a xestión continuase sendo exercida pola AEAT ata tanto non se procedese, a instancia de cada Comunidade Autónoma, ao traspaso dos servizos adscritos ao devandito tributo. Como ningunha Comunidade Autónoma instou nunca o traspaso, foi o Estado (a AEAT) quen xestionou o imposto durante toda a súa vixencia no ámbito das Comunidades Autónomas de réxime común.

Nas comunidades de réxime foral do País Vasco e Navarra, o IVMDH foi un imposto concertado e convido (artigo 34 Lei 12/2002 para o País Vasco e artigo 36 Lei 28/1990 para Navarra), polo que foron as correspondentes administracións forais as encargadas da súa xestión.

 4. Cal é o procedemento para solicitar a devolución do imposto?

Dado que o IVMDH era obxecto de autoliquidación trimestral a través do modelo 569, o procedemento de devolución será o de rectificación de autoliquidacións, por aplicación dos artigos 221.4 e 120.3 da Lei Xeral Tributaria.

Este procedemento está regulado nos artigos 126 a 129 do Regulamento xeral das actuacións e os procedementos de xestión e inspección tributaria e de desenvolvemento das normas comúns dos procedementos de aplicación dos tributos (RGAT).

As disposicións xerais relativas ás devolucións de ingresos indebidos encóntranse recollidas nos artigos 14 a 16 do Regulamento Xeral de desenvolvemento da Lei Xeral Tributaria en materia de revisión en vía administrativa (RRVA).

5. Cal é o órgano competente para resolver o procedemento?

De acordo co disposto polo artigo 129.4.a) do RGAT, o órgano competente será a oficina xestora correspondente ao domicilio fiscal do obrigado tributario que presentou a autoliquidación cuxa rectificación se solicita.

 6. Quen pode solicitar a devolución?

Están lexitimados para solicitar a devolución tanto os obrigados a soportar a repercusión do imposto (repercutidos) como os que presentaron as autoliquidacións (suxeitos pasivos). Non obstante, a devolución das cotas repercutidas realizarase, cando proceda, directamente aos que tivesen soportado indebidamente a repercusión, mesmo aínda que o procedemento tivese sido iniciado polos suxeitos pasivos (artigo 14.4 do RRVA).

7. Un solicitante repercutido debe facer tantas solicitudes de devolución como suxeitos pasivos lle repercutisen o imposto no período solicitado?

Non é obrigatorio, pero é conveniente para facilitar a tramitación, toda vez que non pode haber dous órganos resolutorios distintos para un mesmo procedemento e, en caso de que os suxeitos pasivos que ingresaron o imposto pertenzan ao ámbito de oficinas xestoras distintas, esta separación de solicitudes deberá facerse en sede administrativa, mediante a remisión ao órgano competente da parte que non sexa competencia da oficina xestora que está a coñecer da solicitude.

 8. Quen pode obter a devolución?

Como se sinalou na contestación á pregunta 6, unicamente poden obter a devolución das cotas repercutidas do IVMDH os que tivesen a condición de obrigados a soportar a repercusión do imposto polo período correspondente, sempre e cando as solicitudes cumpran cos requisitos establecidos e xustifiquen o seu dereito á devolución.

 9. Que requisitos debe cumprir a solicitude?

Considerando os requisitos esixibles ao solicitante pola aplicación conxunta dos artigos 88.2, 88.3, 126.4 e 129.a.c) do RGAT, son esixibles os seguintes requisitos ás solicitudes de devolución de ingresos indebidos por IVMDH:

1.- Identificación do obrigado tributario e, no seu caso, do representante (en caso de que se actúa por medio de representante deberá achegarse a documentación acreditativa da representación).

2.- Feitos, razóns e petición en que se concrete a solicitude.

3.- Lugar, data e sinatura do solicitante.

4.- Deben constar os datos que permitan identificar a autoliquidación que se pretende rectificar (NIF do suxeito pasivo que efectuou a repercusión, Comunidade Autónoma e trimestre de cada subministración pola que se solicita a devolución).

5.- Medio de devolución.

6.- Documentación en que se basee a solicitude de rectificación e os xustificantes, se é o caso, do ingreso efectuado polo obrigado tributario.

7.- Documentos xustificantes da repercusión indebidamente soportada.

10. Cales son os documentos esixibles para xustificar a repercusión indebidamente soportada?

O artigo 14.2.c).1º. do RRVA esixe que a repercusión do importe do tributo se efectuase mediante factura ou documento substitutivo cando así o estableza a normativa reguladora do tributo. A Lei creadora do IVMDH establece que “Cando, conforme á normativa vixente, a operación gravada deba documentarse en factura ou documento equivalente, a repercusión das cotas percibidas se efectuará no devandito documento separadamente do resto de conceptos comprendidos nesta … ” admitíndose autorizacións de simplificación.

O Regulamento de facturación (aprobado por Real Decreto 1496/2003, vixente ata o 1 de xaneiro de 2013) establece que a obriga de expedir factura poderá ser cumprida mediante a expedición de billete e copia en vendas polo miúdo, cando o seu importe non exceda de 3.000 euros, IVE incluído e o destinatario non sexa empresario profesional.

En todo caso, no documento utilizado (factura ou documento equivalente, billete) debe figurar o importe repercutido por IVMDH, ou a mención de que o IVMDH se encontra incluído no prezo cando esta simplificación fose previamente autorizada polo Departamento de aduanas e impostos especiais.

11. Hai algún modelo normalizado de solicitude?

A AEAT deseñou un modelo normalizado de solicitude, de utilización voluntaria para os que tivesen soportado a repercusión do imposto e desexen solicitar a devolución do imposto soportado. Este modelo normalizado está dispoñible para a súa presentación a través da Sede electrónica da AEAT e as súas instrucións estarán dispoñibles na web da AEAT.

A ruta onde se encontra situado este modelo normalizado na Sede electrónica da AEAT é a seguinte:

Sede Electrónica ->Inicio -> Procedementos, Servizos e Trámites (Información e Rexistro) -> Impostos e Taxas -> II.EE. Devolucións -> II.EE. Devolución especial IVMDH.

12. Onde se debe presentar a solicitude?

O órgano competente para a súa resolución é a oficina xestora de impostos especiais correspondente ao domicilio fiscal do suxeito pasivo que repercutiu as cotas do IVMDH.

A presentación das solicitudes noutros rexistros da AEAT distintos do órgano competente para resolver orixinará que o órgano que se estime incompetente para a resolución dun asunto remita as actuacións ao órgano que considere competente.

As solicitudes poderanse presentar a través da Sede electrónica de á AEAT.

As solicitudes presentadas en Sede electrónica da AEAT a través do modelo normalizado serán dirixidas automaticamente ao órgano competente para a súa resolución.

13. Podo obter a devolución de calquera cantidade soportada do IVMDH ao longo de todo o seu período de vixencia, isto é, entre os anos 2002 e 2012?

Non, posto que a xurisprudencia do Tribunal de Xustiza da Unión Europea admite prazos de prescrición por razóns de seguridade xurídica (sentenzas do 17 de novembro de 1998 CULOMBIO-228/96, do 9 de febreiro de 1999 CULOMBIO-343/96 ou do 11 de xullo de 2002, C-62/00).

A Resolución 2/2005, de 14 de novembro (BOE do 22) da Dirección Xeral de Tributos, sobre a incidencia no dereito á dedución no Imposto sobre o valor engadido da percepción de subvencións non vinculadas ao prezo das operacións a partir da sentenza do Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas do 6 de outubro de 2005, concluía no seu punto VII que a sentenza do Tribunal tiña un efecto retroactivo limitado ás situacións xurídicas ás que sexa aplicable e respecto das que non haxa cousa xulgada, prescrición, caducidade ou efectos similares, respectando, polo tanto, as situacións xurídicas firmes. Estas consideracións enténdense aplicables ao suposto actual.

Aplicando os prazos xerais de prescrición previstos pola Lei Xeral Tributaria, as solicitudes que se formulen non poderán afectar a cantidades subministradas en períodos anteriores a 2010, salvo que para os devanditos períodos se acredite a interrupción da prescrición.

14. Que prazo teño para presentar a solicitude?

Para instar a devolución de ingresos indebidos a través do procedemento de rectificación de autoliquidacións non hai un prazo limitado, máis alá dos prazos xerais de prescrición de catro anos da Lei Xeral Tributaria (artigo 126.2 RGAT)

 15. Unha vez presentada a miña solicitude de devolución, como prosegue a tramitación do procedemento?

A tramitación do procedemento vén regulada pola disposto no artigo 129 RGAT. A presentación dunha solicitude por parte dun consumidor final que soportou a repercusión do imposto require que na tramitación do procedemento se notifique a solicitude ao obrigado tributario que efectuou a repercusión, que deberá comparecer no procedemento e achegar os documentos e antecedentes requiridos.

 16. Cal é o prazo para a resolución da solicitude?

O prazo máximo para notificar a resolución deste procedemento é de seis meses. Os períodos de interrupción xustificada e as dilacións no procedemento por causa non imputable á Administración tributaria non se incluirán no cómputo do prazo de resolución

 17. Estas devolucións xeran intereses? Hai que reclamar o aboamento de intereses expresamente?

Coa devolución de ingresos indebidos, a Administración tributaria aboará o correspondente xuro de mora (interese legal do diñeiro vixente ao longo do período no que aquel resulte esixible, incrementado nun 25 por cento, salvo que a Lei de Presupostos Xerais do Estado estableza outro diferente), sen necesidade de que o obrigado tributario o solicite.

 18. Como afectan a estes procedementos as devolucións de IVMDH xa realizadas en concepto de gasóleo profesional?

En 2012, 8 Comunidades Autónomas (Baleares, Cantabria, Castela-A Mancha, Castela e León, Comunidade Valenciana, Estremadura, Murcia e Navarra) aprobaron devolucións no tipo autonómico do IVMDH en concepto de gasóleo profesional.

En aplicación do artigo 14.2.c)3ºdel RRVA, polo importe destas cantidades previamente devoltas non se poderá xerar un novo dereito á devolución, ao esixir o citado artigo que as cotas cuxa devolución se solicita non fosen devoltas pola Administración tributaria aos que se repercutiron ou a un terceiro.

19. As cantidades obtidas mediante a devolución, deben declararse no imposto sobre a renda ou o de sociedades? No seu caso, con relación a que exercicios?

No caso de que o IVMDH cuxa devolución se recoñece tivese sido deducido como gasto no Imposto sobre sociedades ou sobre a Renda (das Persoas Físicas ou de Non-Residentes) do solicitante, de acordo co criterio establecido na consulta vinculante V2149-13 da Dirección Xeral de Tributos, as cantidades cuxa devolución se recoñeza deberán imputarse como ingresos na base impoñible do Imposto sobre sociedades ou sobre a Renda dos exercicios nos que se produciu a dedución como gasto fiscal destas entidades.

A AEAT poderá establecer mecanismos voluntarios de compensación de cantidades a devolver por IVMDH con cantidades a ingresar por Renda ou Sociedades, co fin de simplificar as obrigas materiais e formais que con relación aos impostos directos se poidan derivar para os beneficiarios das devolucións do IVMDH, que no seu día se tivesen deducido as cantidades a devolver como gasto.

Todo iso sen prexuízo da comprobación que a AEAT poida realizar nos impostos sobre sociedades e sobre a Renda

20. Podo ser sancionado se presento unha solicitude indebida de devolución?

Si. A Lei Xeral Tributaria tipifica especificamente a infracción consistente en solicitar indebidamente devolucións, beneficios ou incentivos fiscais (artigo 194).

 Abreviaturas utilizadas:

IVMDH: Imposto sobre as Vendas retallistas de Determinados Hidrocarburos.

RXAT: Regulamento xeral das actuacións e os procedementos de xestión e inspección tributaria e de desenvolvemento das normas comúns dos procedementos de aplicación dos tributos, aprobado por Real Decreto 1065/2007, do 27 de xullo (BOE do 5 de setembro).

RRVA: Regulamento Xeral de desenvolvemento da Lei Xeral Tributaria en materia de revisión en vía administrativa, aprobado por Real Decreto 520/2005, do 13 de maio (BOE do 27 de maio e 30 de xuño).

Advertisement